Gydangilydd.cymru Cartref Amdanaf Blasu Cymru Amrywiaeth Atyniadau Dolennau Cyswllt Ymlaen Ymlaen Yn ôl Yn ôl
Gwylio Dŵr yn Rhedeg Nos   Sadwrn   diwethaf   ar   ôl   dipyn   o   bendwmpian   prysur   o   flaen   y   teledu   mi   wnes   i   roi’r   gorau   ar   fy ymdrechion   i   gadw’n   effro   a   dechrau’r   rwdl-mi-ri   o   baratoi   am   fynd   i’r   gwely.   Mae   hyn   yn   golygu   gwneud   yn siŵr   bod   y   drysau   i   gyd   ar   glo   ac,   wrth   droi’r   golau   ymlaen   yn   yr   ystafell   haul,   sylwais   fod   pyllau   dŵr   ar   y llawr.   Mae’n   rhaid   i   mi   ddweud   roedd   hyn   yn   effeithiol   iawn   i   fy   neffro   a   rhuthrais   i   nôl   lliain   er   mwyn mopio’r   dŵr.   Gan   roedd   hi’n   bwrw   glaw   yn   drwm   ar   y   pryd   doedd   y   gwaith   ddim   yn   mynd   i   ddatrys   y broblem   o   bell   ffordd   ond   doeddwn   i   ddim   eisiau   gadael   pethau   fel   yr   oedd.   Roedd   rhai   o   fy   llyfrau   wedi cael   eu   heffeithio   gan   y   dŵr   ond   roeddwn   i’n   gobeithio   mod   i   wedi   bod   mewn   pryd   i’w   hachub   nhw.   Yn   y gwely,   a’r   holl   beth   yn   chwyrlïo   yn   fy   mhen,   roeddwn   i’n   methu   cysgu.   Sut   mae’r   dŵr   yn   dod   i   mewn?   Yn amlwg   mae   hyn   rhywbeth   i   wneud   efo’r   cafn   rhwng   wal   yr   ystafell   haul   a   wal   y   tŷ   a   naill   yn   gollwng   neu   yn gorlifo.   Pwy   allaf   i   gael   i   wneud   y   gwaith?   Sut   maen   nhw’n   mynd   i   ddod   o   hyd   i’r   broblem?   A   fydden   nhw’n gorfod tynnu to'r ystafell haul i ffwrdd? Pryd fydda i’n llwyddo mynd i gysgu? ayb Roedd   hi   wedi   stopio   bwrw   erbyn   hyn   ac   roeddwn   i’n   gobeithio   na   fydd   hi’n   dechrau   eto   cyn   amser codi.   Wrth   fynd   i   lawr   y   bore   wedyn,   trwy   lwc,   doedd   hi   ddim   wedi   bod   yn   bwrw   ac   roedd   y   llawr   dal   yn   sych. Doedd   dim   amser   i   gael   yr   ystôl   allan   er   mwyn   asesu’r   sefyllfa   achos,   bore   Sul   -   Eglwys.   Erbyn   diwedd   y gwasanaeth   roedd   y   glaw   yn   disgyn   fel   hen   wragedd   a   ffyn   ac   roedd   rhaid   newid   i   fy   nillad   dal   dŵr,   cael   yr ysgol   allan   o’r   garej   a   thrio   dod   ar   draws   lle   cyfleus   i’w   godi   yn   ddiogel   rhwng   yn   holl   bolion   sgaffald.   Ia, maen   nhw’n   dal   yma   ac   mae’r   tŷ   yn   teimlo   fel   carchar.   Dringo’r   ysgol   a   gweld   bod   y   cafn   yn   llawn   dop   o ddŵr.   Rhoi   fy   llaw   yn   y   dŵr   a   darganfod   y   drafferth   yn   syth,   roedd   dwy   ddeilen   fawr   a   gwaddod   drostyn nhw   yn   creu   sêl   effeithiol   ac   yn   rhwystro’r   dŵr   fynd   i   lawr   y   beipen.   Tynnais   y   dail   i   ffwrdd   a   dyma’r   dŵr   yn tywallt i lawr y beipen i’r draen islaw. Mewn dim o amser roedd y cafn yn wag. Biwtiffwl!! Peth   amser   yn   ôl   pan   oedd   gen   i   fwy   o   amser   roeddwn   i   wrth   fy   modd   bod   allan   efo’r   camera   ac   yn tynnu   lluniau.   I   mi   dŵr   sydd   yn   gwneud   llun   da,   dŵr   yn   rhedeg   trwy   gerrig   ar   y   traeth   neu   yn   gwneud   ei ffordd   droellog   rhwng   cerrig   yr   afon   ar   y   ffordd   i’r   môr.   Rhaeadrau   hefyd   ac   mae   pen   pellau   Cwm   Nedd   yn le   arbennig   i   weld   rhai   o   raeadrau   gorau   Cymru.   Mae’n   braf   iawn   i   sefyll   neu   eistedd   ar   ochr   afon   a synfyfyrio   am   yr   holl   bobl   sydd   wedi   gweld   yr   un   olygfa   dros   y   milenia,   pobl   oedd   yn   byw   bywyd   llawer symlach   na’n   bywyd   ni   ond,   er   ein   problemau   maith,   bywyd   llawer   galetach.   Beth   oedd   eu   henwau   nhw? Gresyn   nad   oedden   nhw   wedi   ysgrifennu   llyfrau   am   eu   bywydau   er   mwyn   i   ni   gael   eu   hanes   dyddiol   go   iawn yn   hytrach   na   gorfod   creu   darlun   allan   o’r   olion   maen   nhw   wedi   gadael   ar   eu   hôl.   Mae’r   afon   wedi   gweld popeth ers Oes yr Iâ, wedi bod yno trwy bob cyfnod cyffroes ac mae ei wylio’n rhedeg yn bwydo’r dychymyg. Ond   y   bore   ’ma   roedd   hi’n   tywallt   y   glaw   unwaith   eto   a   finnau   yn   darllen   y   papur   yn   yr   ystafell   haul, clywed y glaw yn taro’r to, yn rhedeg i’r cafn, yn byrlymu lawr y beipen ac i lawr y draen. Agorais   y   drws   a   rhoi   fy   mhen   allan   a   chael   fy   mesmereiddio   wrth   weld   y   dŵr   yn   gadael   y   beipen   ac   yn diflannu’n   ddiogel   lawr   y   draen.   Sefais   yna   am   sbel   go   hir,   y   glaw   yn   disgyn   ar   fy   mhen   ac   yn   rhedeg   lawr   fy ngwar, fy nghrys T yn dechrau gwlychu. Gwirion?   Na,   dim   o   gwbl!   Roedd   broblem   roeddwn   i’n   ofni   o   fod   yn   broblem   fawr   wedi   cael   ei   ddatrys ac yn llifo i lawr y draen! O.N.   A   sôn   am   broblemau.   Wrth   i   mi   orffen   y   stori   yma   mae   un   broblem   arall   wedi   cael   ei   ddatrys! Ddoe   nes   i   sylweddoli   nad   oedd   y   ffôn   yn   gweithio   ac   roedd   rhaid   i   mi   fynd   trwy’r   holl   rwdl-mi-ri   o   gael gafael   ar   Virgin   Media   trwy’r   ffôn   symudol.   Roedd   peiriannwr   yn   dod   y   bore   ’ma.   Mae   o   wedi   bod,   mae   wedi gwneud ac mae popeth yn gweithio unwaith eto. Tydi bywyd yn braf! Un   peth   arall,   dyma’r   tro   cyntaf   erioed   i   mi   ddefnyddio   ‘rwdl-mi-ri’   mewn   stori   a   dyma   fi   wedi   ei ddefnyddio dwywaith, naci tair gwaith! Da te!
Geirfa Pendwmpian - nodding off Rwdl-mi-ri - rigmarole Lliain - cloth Gollwng - to leak Ysgol - ladder (also school) Hen wragedd a ffyn - a way of saying coming down like stair rods Gwaddod - sediment Ffordd droellog - a winding way Synfyfyrio - to muse Gresyn - pity Oes yr Iâ - the Ice Age Bwydo’r dychymyg - to feed the imagination
Gydangilydd.cymru Cartref Amdanaf Blasu Cymru Amrywiaeth Atyniadau Yn ôl Ymlaen Yn ôl Ymlaen
Gwylio Dŵr yn Rhedeg Nos   Sadwrn   diwethaf   ar   ôl   dipyn   o   bendwmpian prysur    o    flaen    y    teledu    mi    wnes    i    roi’r    gorau    ar    fy ymdrechion    i    gadw’n    effro    a    dechrau’r    rwdl-mi-ri    o baratoi   am   fynd   i’r   gwely.   Mae   hyn   yn   golygu   gwneud   yn siŵr   bod   y   drysau   i   gyd   ar   glo   ac,   wrth   droi’r   golau   ymlaen yn   yr   ystafell   haul,   sylwais   fod   pyllau   dŵr   ar   y   llawr.   Mae’n rhaid   i   mi   ddweud   roedd   hyn   yn   effeithiol   iawn   i   fy   neffro a   rhuthrais   i   nôl   lliain   er   mwyn   mopio’r   dŵr.   Gan   roedd hi’n   bwrw   glaw   yn   drwm   ar   y   pryd   doedd   y   gwaith   ddim yn   mynd   i   ddatrys   y   broblem   o   bell   ffordd   ond   doeddwn   i ddim   eisiau   gadael   pethau   fel   yr   oedd.   Roedd   rhai   o   fy llyfrau   wedi   cael   eu   heffeithio   gan   y   dŵr   ond   roeddwn   i’n gobeithio   mod   i   wedi   bod   mewn   pryd   i’w   hachub   nhw.   Yn y   gwely,   a’r   holl   beth   yn   chwyrlïo   yn   fy   mhen,   roeddwn   i’n methu   cysgu.   Sut   mae’r   dŵr   yn   dod   i   mewn?   Yn   amlwg mae    hyn    rhywbeth    i    wneud    efo’r    cafn    rhwng    wal    yr ystafell   haul   a   wal   y   tŷ   a   naill   yn   gollwng   neu   yn   gorlifo. Pwy   allaf   i   gael   i   wneud   y   gwaith?   Sut   maen   nhw’n   mynd   i ddod   o   hyd   i’r   broblem?   A   fydden   nhw’n   gorfod   tynnu   to'r ystafell    haul    i    ffwrdd?    Pryd    fydda    i’n    llwyddo    mynd    i gysgu? ayb Roedd   hi   wedi   stopio   bwrw   erbyn   hyn   ac   roeddwn i’n   gobeithio   na   fydd   hi’n   dechrau   eto   cyn   amser   codi. Wrth   fynd   i   lawr   y   bore   wedyn,   trwy   lwc,   doedd   hi   ddim wedi   bod   yn   bwrw   ac   roedd   y   llawr   dal   yn   sych.   Doedd dim   amser   i   gael   yr   ystôl   allan   er   mwyn   asesu’r   sefyllfa achos,    bore    Sul    -    Eglwys.    Erbyn    diwedd    y    gwasanaeth roedd   y   glaw   yn   disgyn   fel   hen   wragedd   a   ffyn   ac   roedd rhaid   newid   i   fy   nillad   dal   dŵr,   cael   yr   ysgol   allan   o’r   garej a   thrio   dod   ar   draws   lle   cyfleus   i’w   godi   yn   ddiogel   rhwng yn   holl   bolion   sgaffald.   Ia,   maen   nhw’n   dal   yma   ac   mae’r tŷ   yn   teimlo   fel   carchar.   Dringo’r   ysgol   a   gweld   bod   y   cafn yn   llawn   dop   o   ddŵr.   Rhoi   fy   llaw   yn   y   dŵr   a   darganfod   y drafferth   yn   syth,   roedd   dwy   ddeilen   fawr   a   gwaddod drostyn   nhw   yn   creu   sêl   effeithiol   ac   yn   rhwystro’r   dŵr fynd   i   lawr   y   beipen.   Tynnais   y   dail   i   ffwrdd   a   dyma’r   dŵr yn   tywallt   i   lawr   y   beipen   i’r   draen   islaw.   Mewn   dim   o amser roedd y cafn yn wag. Biwtiffwl!! Peth    amser    yn    ôl    pan    oedd    gen    i    fwy    o    amser roeddwn   i   wrth   fy   modd   bod   allan   efo’r   camera   ac   yn tynnu   lluniau.   I   mi   dŵr   sydd   yn   gwneud   llun   da,   dŵr   yn rhedeg   trwy   gerrig   ar   y   traeth   neu   yn   gwneud   ei   ffordd droellog    rhwng    cerrig    yr    afon    ar    y    ffordd    i’r    môr. Rhaeadrau   hefyd   ac   mae   pen   pellau   Cwm   Nedd   yn   le arbennig   i   weld   rhai   o   raeadrau   gorau   Cymru.   Mae’n   braf iawn   i   sefyll   neu   eistedd   ar   ochr   afon   a   synfyfyrio   am   yr holl   bobl   sydd   wedi   gweld   yr   un   olygfa   dros   y   milenia, pobl   oedd   yn   byw   bywyd   llawer   symlach   na’n   bywyd   ni ond,    er    ein    problemau    maith,    bywyd    llawer    galetach. Beth   oedd   eu   henwau   nhw?   Gresyn   nad   oedden   nhw wedi   ysgrifennu   llyfrau   am   eu   bywydau   er   mwyn   i   ni   gael eu    hanes    dyddiol    go    iawn    yn    hytrach    na    gorfod    creu darlun   allan   o’r   olion   maen   nhw   wedi   gadael   ar   eu   hôl. Mae’r   afon   wedi   gweld   popeth   ers   Oes   yr   Iâ,   wedi   bod yno   trwy   bob   cyfnod   cyffroes   ac   mae   ei   wylio’n   rhedeg   yn bwydo’r dychymyg. Ond   y   bore   ’ma   roedd   hi’n   tywallt   y   glaw   unwaith eto   a   finnau   yn   darllen   y   papur   yn   yr   ystafell   haul,   clywed y   glaw   yn   taro’r   to,   yn   rhedeg   i’r   cafn,   yn   byrlymu   lawr   y beipen ac i lawr y draen. Agorais    y    drws    a    rhoi    fy    mhen    allan    a    chael    fy mesmereiddio   wrth   weld   y   dŵr   yn   gadael   y   beipen   ac   yn diflannu’n   ddiogel   lawr   y   draen.   Sefais   yna   am   sbel   go   hir, y   glaw   yn   disgyn   ar   fy   mhen   ac   yn   rhedeg   lawr   fy   ngwar, fy nghrys T yn dechrau gwlychu. Gwirion?   Na,   dim   o   gwbl!   Roedd   broblem   roeddwn i’n   ofni   o   fod   yn   broblem   fawr   wedi   cael   ei   ddatrys   ac   yn llifo i lawr y draen! O.N.   A   sôn   am   broblemau.   Wrth   i   mi   orffen   y   stori yma   mae   un   broblem   arall   wedi   cael   ei   ddatrys!   Ddoe   nes i   sylweddoli   nad   oedd   y   ffôn   yn   gweithio   ac   roedd   rhaid   i mi   fynd   trwy’r   holl   rwdl-mi-ri   o   gael   gafael   ar   Virgin   Media trwy’r   ffôn   symudol.   Roedd   peiriannwr   yn   dod   y   bore   ’ma. Mae   o   wedi   bod,   mae   wedi   gwneud   ac   mae   popeth   yn gweithio unwaith eto. Tydi bywyd yn braf! Un     peth     arall,     dyma’r     tro     cyntaf     erioed     i     mi ddefnyddio    ‘rwdl-mi-ri’    mewn    stori    a    dyma    fi    wedi    ei ddefnyddio dwywaith, naci tair gwaith! Da te!
Geirfa Pendwmpian - nodding off Rwdl-mi-ri - rigmarole Lliain - cloth Gollwng - to leak Ysgol - ladder (also school) Hen wragedd a ffyn - a way of saying coming down like stair rods Gwaddod - sediment Ffordd droellog - a winding way Synfyfyrio - to muse Gresyn - pity Oes yr Iâ - the Ice Age Bwydo’r dychymyg - to feed the imagination