Gydangilydd.cymru
Blaenafon 2 Un o deithiau Cymdeithas Edward Llwyd Beth sydd yn gwneud diwrnod perffaith i chi? Cwestiwn anodd i ateb achos mae llawer o wahanol elfennau yn dod at ei gilydd i greu perffeithrwydd a phawb yn cael ei effeithio gan bleserau gwahanol. Neithiwr, cyn mynd i’r gwely roeddwn i’n meddwl yn ôl am y diwrnod roeddwn i wedi mwynhau a sylweddolais fy mod wedi cael y fath yna o ddiwrnod. Suddais yn ddwfn i’r gadair freichiau a theimlais gynhesrwydd yn llifo trwy fy nghorff a chaeais fy llygaid mewn pleser. Rŵan dw i wedi cael eich holl sylw mi wna i ddatgelu popeth. Frank Olding oedd yn ein tywys ni yn ardal Blaenafon a’n taith yn mynd â ni ar lwybr y mynydd haearn. Dyma oedd yr ail daith i mi brofi dan arweiniad Frank, llynedd aeth â ni ar daith o gwmpas y Blorens yn dilyn rhan o Dramffordd Hill ac ar ddiwedd y daith roeddwn i wedi cael darlun clir o beth oedd yn digwydd yn yr ardal yna yn oes y Chwyldro Diwydiannol. Wrth gofio’r daith yna roeddwn i wir yn edrych ymlaen at ‘ran dau’. Bydd llawer ohonoch yn gyfarwydd â’r holl waith sydd yn mynd ymlaen ar yr A465 ac roeddwn i’n gobeithio na fydd rhaid i mi wneud gwyriad trwy’r trefi wrth ei hochr. Diolch byth yr unig anhawster ges i oedd ar y rhan uchaf o’r ffordd lle mae wedi newid yn sylweddol. Roedd yn dangos ar sgrîn y SatNav fel fy mod yn gyrru trwy gae agored. Roeddwn i’n gallu derbyn hynny ond yn sydyn roedd y ddynes yn mynnu i mi droi yn ôl. Mae pethau fel hyn yn eich llenwi gan ansicrwydd ac roedd rhaid i mi fy atgoffa fy hun fy mod i wedi lleoli’r man cyfarfod ar y map OS a’r hen beiriant oedd yn anghywir. Erbyn i mi gyrraedd y maes parcio roedd y lle yn dechrau llenwi efo nid dim ond ni ond hefyd pobl yna i gerdded eu cŵn a theuluoedd wedi mentro allan efo’u plant. Wrth gwrs wnaethon ni barcio’n gyfrifol er mwyn sicrhau digon o le i bawb. Ffwrdd â ni i groesi’r ffordd brysur, llawer prysurach nag arfer achos roedd yr A465 ar gau. Cerdded wedyn heibio tomen gwastraff tan gyrraedd tŵr, dyma oedd simnai'r hen beiriant ager oedd yn gyfrifol am sugno’r dŵr o’r pyllau a hefyd i godi’r mwyn. Er roedd natur wedi gwneud ei waith o orchuddio’r tirlun gyda grug a gwair roedd y siapau yna byth. Roedd hefyd, yma ac acw, adfeilion yr hen dai un-nos o’r cyfnod cyn y Chwyldro, rhai o’r perchnogion wedi mynnu aros ond yn y pendraw wedi cael eu hamgylchynu gan y diwydiant a’r holl fudred cysylltiedig. Bellach ymlaen gyda’r ehedydd yn canu uwch ein pennau roedden ni wrth droed yr hen inclein, ei ffordd yn dangos yn glir yn y tyfiant. Roedd Frank wedi ein rhybuddio bod y rhan gyntaf braidd yn gorsiog ac roedd rhaid bod yn ofalus. Dim problem i fi wrth gwrs roeddwn i wedi hen arfer â’r fath yma o dirlun, anghywir! Fi oedd y cyntaf i droedio ar rywbeth oedd yn edrych yn gadarn a suddo mor ddwfn â fy migwrn mewn mwd. Ar ben yr inclein aethon ni i’r chwith i weld maen hir, dim ond carreg fawr ynte, tan i ni weld y llythyren ‘M’ ar un ochr a ‘B’ ar y llall. Dyma oedd yr hen ffin rhwng sir Fynwy a sir Frycheiniog. Hyn oll yn dangos bod rhaid cadw’ch llygaid yn agored trwy’r amser, cymaint sydd i’w weld. I lawr ochr arall yr inclein rŵan a chael ein hunain yn ardal y daith cawson ni'r flwyddyn gynt. Ar ôl pryd o fwyd nôl â ni at y ceir. Roedd 21 o gerddwyr a 6 ohonyn ni’n ddysgwyr, braf iawn cael eu cwmni nhw. Diolch yn fawr iawn i Frank am daith arall ardderchog a diolch i’r holl aelodau eraill am eu cwmni. Ond arhoswch, dyw’r diwrnod ddim wedi gorffen eto, am reswm arbennig roedd pawb ar frys i fynd adref, roedd gêm rygbi i’w weld. Nid dim ond gêm rygbi cyffredin chwaith ond Cymru yn erbyn Lloegr. Papurau’r bore o’r farn mai Lloegr bydd yn ennill ac ar ôl yr haner cyntaf dyna sut roedd pethau’n edrych ond yn y diwedd enillodd ein tîm ni. A dyna pam roeddwn i’n gwenu mewn pleser ar ôl diwrnod perffaith! Geirfa Elfennau – elements Effeithio gan – effected by Cynhesrwydd – warmth Datgelu – to explain Mynydd haearn – Iron mountain Profi – to experience Y Blorens – the Blorenge Tramffordd Hill – Hill’s tramway Chwyldro Diwydiannol – Industrial Revolution Cyfarwydd â – to be familiar with Gwyriad – diversion Anhawster – difficulty Cyfrifol – responsibly Grug – heather Yma ac acw – here and there Tai un-nos – squatters’ houses Amgylchynu – to surround Budred cysylltiedig – related dirtiness Wrth droed – at the foot of Corsiog – boggy Pigwrn – ankle Maen hir – standing stone Hyn oll – all this
Blaenafon Un o deithiau Cymdeithas Edward Llwyd Beth sydd yn gwneud diwrnod perffaith i chi? Cwestiwn anodd i ateb achos mae llawer o wahanol elfennau yn dod at ei gilydd i greu perffeithrwydd a phawb yn cael ei effeithio gan bleserau gwahanol. Neithiwr, cyn mynd i’r gwely roeddwn i’n meddwl yn ôl am y diwrnod roeddwn i wedi mwynhau a sylweddolais fy mod wedi cael y fath yna o ddiwrnod. Suddais yn ddwfn i’r gadair freichiau a theimlais gynhesrwydd yn llifo trwy fy nghorff a chaeais fy llygaid mewn pleser. Rŵan dw i wedi cael eich holl sylw mi wna i ddatgelu popeth. Frank Olding oedd yn ein tywys ni yn ardal Blaenafon a’n taith yn mynd â ni ar lwybr y mynydd haearn. Dyma oedd yr ail daith i mi brofi dan arweiniad Frank, llynedd aeth â ni ar daith o gwmpas y Blorens yn dilyn rhan o Dramffordd Hill ac ar ddiwedd y daith roeddwn i wedi cael darlun clir o beth oedd yn digwydd yn yr ardal yna yn oes y Chwyldro Diwydiannol. Wrth gofio’r daith yna roeddwn i wir yn edrych ymlaen at ‘ran dau’. Bydd llawer ohonoch yn gyfarwydd â’r holl waith sydd yn mynd ymlaen ar yr A465 ac roeddwn i’n gobeithio na fydd rhaid i mi wneud gwyriad trwy’r trefi wrth ei hochr. Diolch byth yr unig anhawster ges i oedd ar y rhan uchaf o’r ffordd lle mae wedi newid yn sylweddol. Roedd yn dangos ar sgrîn y SatNav fel fy mod yn gyrru trwy gae agored. Roeddwn i’n gallu derbyn hynny ond yn sydyn roedd y ddynes yn mynnu i mi droi yn ôl. Mae pethau fel hyn yn eich llenwi gan ansicrwydd ac roedd rhaid i mi fy atgoffa fy hun fy mod i wedi lleoli’r man cyfarfod ar y map OS a’r hen beiriant oedd yn anghywir. Erbyn i fi gyrraedd y maes parcio roedd y lle yn dechrau llenwi efo nid dim ond ni ond hefyd pobl yna i gerdded eu cŵn a theuluoedd wedi mentro allan efo’u plant. Wrth gwrs wnaethon ni barcio’n gyfrifol er mwyn sicrhau digon o le i bawb. Ffwrdd â ni i groesi’r ffordd brysur, llawer prysurach nag arfer achos roedd yr A465 ar gau. Cerdded wedyn heibio tomen gwastraff tan gyrraedd tŵr, dyma oedd simnai'r hen beiriant ager oedd yn gyfrifol am sugno’r dŵr o’r pyllau a hefyd i godi’r mwyn. Er roedd natur wedi gwneud ei waith o orchuddio’r tirlun gyda grug a gwair roedd y siapau yna byth. Roedd hefyd, yma ac acw, adfeilion yr hen dai un- nos o’r cyfnod cyn y Chwyldro, rhai o’r perchnogion wedi mynnu aros ond yn y pendraw wedi cael eu hamgylchynu gan y diwydiant a’r holl fudred cysylltiedig. Bellach ymlaen gyda’r ehedydd yn canu uwch ein pennau roedden ni wrth droed yr hen inclein, ei ffordd yn dangos yn glir yn y tyfiant. Roedd Frank wedi ein rhybuddio bod y rhan gyntaf braidd yn gorsiog ac roedd rhaid bod yn ofalus. Dim problem i fi wrth gwrs roeddwn wedi hen arfer â’r fath yma o dirlun, anghywir! Fi oedd y cyntaf i droedio ar rywbeth oedd yn edrych yn gadarn a suddo mor ddwfn â fy migwrn mewn mwd. Ar ben yr inclein aethon ni i’r chwith i weld maen hir, dim ond carreg fawr ynte, tan i ni weld y llythyren ‘M’ ar un ochr a ‘B’ ar y llall. Dyma oedd yr hen ffin rhwng sir Fynwy a sir Frycheiniog. Hyn oll yn dangos bod rhaid cadw’ch llygaid yn agored trwy’r amser, cymaint sydd i’w weld. I lawr ochr arall yr inclein rŵan a chael ein hunain yn ardal y daith cawson ni'r flwyddyn gynt. Ar ôl pryd o fwyd nôl â ni at y ceir. Roedd 21 o gerddwyr a 6 ohonyn ni’n ddysgwyr, braf iawn cael eu cwmni nhw. Diolch yn fawr iawn i Frank am daith arall ardderchog a diolch i’r holl aelodau eraill am eu cwmni. Ond arhoswch, dyw’r diwrnod ddim wedi gorffen eto, am reswm arbennig roedd pawb ar frys i fynd adref, roedd gêm rygbi i’w weld. Nid dim ond gêm rygbi cyffredin chwaith ond Cymru yn erbyn Lloegr. Papurau’r bore o’r farn mai Lloegr bydd yn ennill ac ar ôl yr haner cyntaf dyna sut roedd pethau’n edrych ond yn y diwedd enillodd ein tîm ni. A dyna pam roeddwn i’n gwenu mewn pleser ar ôl diwrnod perffaith! Geirfa Elfennau – elements Effeithio gan – effected by Cynhesrwydd – warmth Datgelu – to explain Mynydd haearn – Iron mountain Profi – to experience Y Blorens – the Blorenge Tramffordd Hill – Hill’s tramway Chwyldro Diwydiannol – Industrial Revolution Cyfarwydd â – to be familiar with Gwyriad – diversion Anhawster – difficulty Cyfrifol – responsibly Grug – heather Yma ac acw – here and there Tai un-nos – squatters’ houses Amgylchynu – to surround Budred cysylltiedig – related dirtiness Wrth droed – at the foot of Corsiog – boggy Pigwrn – ankle Maen hir – standing stone Hyn oll – all this